afb. Fotopersbureau Het Zuiden (GvK), 7 maart 1954
Op de wimbergen van de zuid-oostelijke straalkapellen van de Sint-Jan staat het kerstverhaal afgebeeld. Het eindigt met de vlucht naar Egypte, op de op één na laatste wimberg van de kapel waar we een kijkje gaan nemen. De sluitsteen (van de gewelfribben) van de middelste straalkapel vormt een unicum in de Sint Jan. het is de enige hangende sluitsteen in de hele kerk, achthoekig en van de oude polychromering (beschildering) voorzien. Oorspronkelijk was dit de kapel van het gilde der viskopers. Een rijk gilde. 's-Hertogenbosch bezat in het zuiden van het huidige Zweden, ... later van Noordzeeharing. Vooral aan het eind van de 14e eeuw - de tijd dat deze straalkapel gebouwd werd - kende de Oostzee nog grote scholen haring, vóór deze plotseling verdwenen. De muurschilderingen in de kapel laten duidelijk de verbinding met het viskopersgilde zien: op de bovenste rand hiervan zijn zes vissen afgebeeld. Daaronder zes apostelen. Op de noordwand van de kapel zijn dit Simon, Jacobus de Meerdere en Philippus. Op de zuidwand: Paulus, Johannes en Andreas. Onder de apostelen zijn aan de noordzijde wapenschilden geschilderd, terwijl aan de zuidzijde de prediking van Paulus, de marteling van Johannes en de roeping van Adreas zijn afgebeeld. In de vorige eeuw zijn deze schilderingen heel ingrijpend gerestaureerd en aangevuld door J. Anthony, die ook de kruiswegstaties in de kerk vervaardigd heeft. GebrandschilderdNadat de kerk in de 19e eeuw aan de katholieken na bijna twee eeuwen was teruggegeven, werd de kapel toegewijd aan de H. Anna. Dat is duidelijk te zien aan het middelste, gebrandschilderde raam. Daarop staan Anna en Joachim, samen met de H. Drievuldigheid afgebeeld. Op het noordelijk raam staan Maria en Jozef met Jezus en op het zuidelijk venster Elisabeth en Zacharias. Ook het door restauratiearchitect Lambert Hezenmans ontworpen altaar is toegewijd aan de H. Anna. Het houtsnijwerk van het retabel is gemaakt door Hendrik van Geld, die aan de Oude Dieze zijn atelier had, en laat taferelen uit het leven van Anna en Joachim zien.OudersAnna en Joachim zijn de ouders van Maria: Elisabeth en Zacharias zijn de ouders van Johannes de Doper. Al deze taferelen hebben met de afkomst van Christus, met het geboorteverhaal van Jezus te maken. Zij sluiten daarbij goed aan bij het verhaal aan de buitenzijde van de kathedraal over Kerstmis. |
Plattegrond waarop in cijfers de verscheidene ruimte-delen aangegeven. De oude, de protestantse en de tegenwoordige namen van deze delen. 9. Petrus- en Paulus- of Viskoperskapel; brandspuithuis; Annakapel. De kerkinventaris | 28 |
Laatste standplaats der altaren voordat de kerk hervormd werd. 10. Petrus en Paulus. Viskopers. | 373 |
In de St. Anna kapel, die vroeger aan het Vischkoopersgilde behoorde, ziet met een koperen plaat tegen den muur, waarop in de hoeken de zinnebeelden der Evangelisten en het opschrift: Pie memoriae III. ac Rev. D.ni Adriani Godschalk, qui natus in Den Dungen nondum sacerdotio auctus Phil. dein per annos XXIV S. Theol. prof. ex episcopo. Himeniae et adjutore praecl.mi Iois Zwijsen, hujus post obitum successor Leonis XIII praecl. Dom. solioq. Pont. ass. Ep., com. Rom., ord Leon. Neerl. eq., vir doctus admodum ac pius servus Dei, fidelis et prudens dioecesis Buscoducensis, regimine annis amplius XIV maximo cum successu perfuntus obdormivit in Dno. ao Salutis MVCCCXCII. R.I.P. Bovenaan het wapen van Mgr. Godschalk n.l.: Gevierendeeld: I. en IV. op zwart de gouden adelaar van St. Jan met inktvat en pen in den bek; II. en III. op blauw twee kepers geschaakt van twee rijen, rood en zilver. Boven het schild een priesterhoed; onder het schild uit hangt het ridderkruis van den Ned. Leeuw. Voorts ziet men in deze kapel o.a. zes vensters onderscheidenlijk voorstellende: 1. Maria en Jezus; 2. Jozef; 3. St. Anna; 4. St. Joachim; 5. St. Elisabeth; 6. St. Zacharias, waarop respectievelijk de volgende wapens:
|
1987 |
RedactieDe Heilige Drievuldigheid, Anna en JoachimDe ramen van de St. Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1987) 48 |
|
1996 |
Henny MolhuysenAchter de voorgevel : Gewetensgeld in de viskoperskapelBrabants Dagblad donderdag 19 december 1996 (foto) |
1867 |
De eerste restauratieDe middelste straalkapel wordt van gebrandschilderd glas voorzien.![]() |
A.H.E.M. Jansen, A.J.C van Leeuwen en G.P.P. Vrins, 'Arbeyd sere voert tot eere' LXXX (1989) 131-135
C. Peeters, De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1985) 28, 85, 373
Frans van Valderen, De kathedrale basiliek van St. Jan te 's Hertogenbosch (1949) 79-80